De slangen die zich de afgelopen twintig jaar over Ibiza en Formentera hebben verspreid, gelden nu officieel als invasieve soort op alle Balearen. Dat geeft de autoriteiten sterkere juridische middelen om te voorkomen dat ze nieuwe gebieden bereiken.
Het Spaanse staatsblad BOE publiceerde dinsdag de wijziging van de nationale catalogus van invasieve uitheemse soorten, waar de Balearische regering een jaar geleden om had gevraagd. Tot nu toe stonden geïntroduceerde slangen uit de familie van de toornslangen alleen op Ibiza, Formentera en onbewoonde eilandjes als invasief te boek. De nieuwe vermelding geldt voor de hele archipel, met uitzonderingen voor de paar soorten die inheems zijn op Mallorca en Menorca.
Waarom het ertoe doet
Opname in de catalogus betekent een specifiek juridisch regime van preventie, bestrijding en, waar mogelijk, uitroeiing. Volgens het Balearische milieudepartement geeft de wijziging een wettelijke basis aan de vangsten die al lopen en aan een nieuwe campagne om de slangen weg te houden uit kwetsbare gebieden van Mallorca en zijn eilandjes, waar kwetsbare soorten leven zoals de Balearische hagedis en de ferreret, een piepklein inheems padje.
Ibiza als waarschuwing
Ibiza laat zien wat er op het spel staat. De hoefijzerzweepslang kwam vermoedelijk zo’n 20 jaar geleden aan, verstopt in sierolijfbomen van het Spaanse vasteland. Een studie onder leiding van onderzoekscentrum CREAF, dit jaar gepubliceerd, toonde aan dat hij nu ongeveer 90 procent van het eiland bezet.
Zijn belangrijkste slachtoffer is de Pityusenhagedis, het kleine, vaak felgekleurde reptiel dat alleen op Ibiza, Formentera en hun eilandjes voorkomt, en een symbool van de eilanden. De hagedissenpopulaties zijn op een groot deel van Ibiza ingestort en van zo’n tiental eilandjes verdwenen. Op het Illa de Santa Eulària telden onderzoekers 72 hagedissen in 2016, drie in 2023 en geen enkele in 2025.
Duizenden vangsten per jaar
Er wordt nu het hele jaar gevangen. Volgens cijfers die dit voorjaar bij de Consell d’Eivissa werden gepresenteerd, werden in 2025 op Ibiza meer dan 3.600 slangen gevangen, met bijna 2.000 vallen, en bijna 900 op Formentera. De campagne van 2026 telt tot 13 specialisten, met de nadruk op het westen van het eiland en de kust.
Wie een slang ziet, kan dat melden via de app Línea Verde van de Balearische regering.
