Sant Francesc Xavier is de hoofdplaats van Formentera en het grootste dorp, waar de meeste eilandbewoners wonen en waar de kantoren van de Consell Insular zitten. De autovrije straten met winkels en caféterrassen maken het een van de weinige dorpen op het eiland die zowel overdag als ’s avonds levendig zijn.
Een beetje geschiedenis
Na de christelijke verovering van de Pityusen in 1235 bleef Formentera eeuwenlang bijna leeg, te ruig om er te wonen en te kwetsbaar voor piratenaanvallen. De herbevolking begon in 1697, toen de Ibicenco Marc Ferrer land kreeg van de Kroon, en de nieuwe bewoners verzamelden zich rond de oude kapel van Sa Tanca Vella. In 1724 vroegen ze toestemming voor een nieuwe kerk gewijd aan de heilige Franciscus Xaverius, die het dorp zijn naam gaf.
Wat te zien en te doen
Het kerkplein is het hart van het dorp. Het gebouw van de Consell, makkelijk te herkennen aan de drie vlaggen op de gevel, staat hier, met ernaast een klein toeristenbureau in een historisch pand. Sinds 1994 speelt het collectief Jazz & Co. op zaterdagmiddag jazz op het plein, en ongeveer een maand rond Kerstmis staat er ook een kerstmarkt.
Vlakbij zit het Etnografisch Museum van Formentera in een van de centrale straten, en in de wijk Sa Miranda, net buiten het dorp, staan nog een paar oude korenmolens. De dorpswinkel is het hele jaar open, terwijl de meeste mode- en accessoirewinkels alleen in het zomerseizoen opengaan. De restaurants variëren van internationale keuken tot traditionele gerechten van Formentera.
In de zomer vullen het plein en de autovrije straten zich met de kraampjes van de markt van Sant Francesc: lokaal handwerk, sieraden, mode en aquarellen van kunstenaars van het eiland.
Feesten
Het dorp viert zijn beschermheilige, Franciscus Xaverius, op 3 december: een intiem feest met traditionele dansen dat ook het einde van het toeristenseizoen markeert. Het grote feest van het jaar is op 25 juli, Sant Jaume, de beschermheilige van het hele eiland, met veel publiek en concerten.
Hoe kom je er
Sant Francesc ligt ongeveer vijf kilometer van de haven van La Savina, over de hoofdweg PM-820. Bussen L1 en L2 vanaf de haven stoppen aan de Avinguda 8 d’Agost, in het dorp. Het grootste deel van het centrum is een blauwe zone met betaald parkeren.
Goed om te weten
Het dorp ligt niet aan zee, maar de meeste voorzieningen van het eiland zitten hier of aan de rand, waaronder het ziekenhuis, de Guardia Civil en de lokale politie.
